Hieronder kunt u achtergrondinformatie over complementaire zorg downloaden.

De Algemene Vereniging Verpleegkundigen en Verzorgenden (AVVV) en de Nederlandse Vereniging Complementaire Zorg hebben een beroepsdeelprofiel complementair verpleegkundige gemaakt.

• Beroepsdeelprofiel complementair verpleegkundige (maart 2004)

Dit beroepsdeelprofiel is een verbijzondering van het verpleegkundig beroepsprofiel en het geeft een expliciete beschrijving van beroepsuitoefening als complementair verpleegkundige. Het geeft betrokkenen een helder beeld van wat beroepsuitoefening als complementair verpleegkundige zoal inhoudt.

De Commissie Ethiek van V&VN heeft eind vorig jaar een notitie geschreven over complementaire zorg. Ze wil hiermee de discussie over dit onderwerp verhelderen.

• Notitie Complementaire Zorg - Commissie Ethiek V&VN (2008)

Piet van Leeuwen heeft in Pallium van juni/juli 2004 een artikel geschreven over beleid rond complementaire zorg.

• Complementaire zorg, Op weg naar een helder beleid (juni/juli 2004)

Werkers binnen de palliatieve zorg hebben gaandeweg oog gekregen voor de mogelijkheden van complementaire zorg. Ook binnen de reguliere zorg ontstaat erkenning voor deze aanvullende en op welbevinden gerichte benaderingswijzen. Deze waardering is echter niet onomstreden en geldt ook niet voor het hele scala aan alternatieve zorgvormen. In dit artikel wordt stil gestaan bij de vraag hoe de verantwoordelijkheid voor complementaire zorg binnen een instelling bediscussieerd en georganiseerd kan worden.

Piet van Leeuwen is als arts verbonden aan het Johannes Hospitium Vleuten en het Johannes Hospitium De Ronde Venen.

Omdat er veel vormen van CZ bestaan is er ook discussie nodig over wat wel en wat niet past binnen de visie op palliatieve zorg. Daarom is aan de medewerkers van het Johannes Hospitium gevraagd mee te werken aan het ontwikkelen van een beleidsnota.

• Nota Complementaire Zorg in Johannes Hospitium (maart 2004)

Tijdens medewerkersavonden, het MDO en Stafbesprekingen is over de conceptnota gediscussieerd en ook er is een enquête over dit thema gehouden. Dit alles heeft na ruim een jaar geleid tot een definitieve nota met daarin uitspraken over de grondhouding bij de palliatieve zorgverlening, over criteria waaraan CZ moet voldoen en over een aantal zorgvuldigheids-eisen bij toepassing van CZ.

In deze nota wordt een pleidooi gehouden voor meer aandacht voor implementatie, onderwijs, voorlichting en onderzoek op het terrein van de complementaire zorg in Nederland. Ingegaan wordt op de definitie van complementaire zorg, de internationale ontwikkelingen op dit terrein, en de situatie in Nederland met betrekking tot onderzoek, de rol van diverse beroepsgroepen, implementatie, en het onderwijs en de educatie op het gebied van complementaire zorg. Op basis hiervan worden aanbevelingen gedaan en een beleidsplan voor de aanpak op korte termijn gepresenteerd.

• Complementaire zorg in Nederland: Pleidooi voor implementatie, opleiding, voorlichting en onderzoek (mei 2004)

Deze nota is een initiatief van het Forum Complementaire Zorg, waarin zitting hebben:

• mevrouw M.E.H. Busch MA, Van Praag Instituut, Utrecht
• mevrouw H.M.M. Dols, Basisopleiding Complementaire Zorg, Mondriaan College, Delft
• de heer R. Emous, Vereniging voor Antroposofische Verpleegkundigen
• mevrouw A. Huisman, Vereniging voor Complementaire Zorg Verpleegkundigen
• mevrouw S. Hupkens, Basisopleiding Complementaire Zorg, Mondriaan College, Delft
• mevrouw A. Noorden, MScN, Stichting voor Natuurgeneeskunde en Educatie
• de heer J. Peter, Zorgcentrum Bernardus, Amsterdam
• de heer dr. A. Visser, Helen Dowling Instituut, Utrecht
• mevrouw T. Wormer, Vereniging voor Antroposofische Verpleegkundigen
• de heer drs. M. Wysmans, Stichting Maia, Rotterdam

Op 25 november 2004 organiseerde het Forum Complementaire Zorg een invitational conference over complementaire zorg. Genodigden waren vertegenwoordigers van verschillende sectoren in de zorg: zorgverzekeraars, onderzoekers, managers uit zorginstellingen, de overheid, verpleegkundige opleiders en beroepsorganisaties.

• Verslag Conferentie 'Complementaire Zorg in Nederland', 25 november 2004

De conferentie richtte zich op de vraag: wat kunnen wij leren van de inzichten die elders op het gebied van CAM en complementaire zorg zijn opgedaan en welke stappen kunnen worden gezet om helderheid te scheppen omtrent de keuzen die nu dienen te worden gemaakt met betrekking tot opleiding, voorlichting, implementatie en onderzoek in de Nederlandse situatie?

V&VN Complementaire Zorg (Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland) heeft de brochure Hoe bespreek je complementaire zorg in je instelling, met checklists uitgegeven.

• Hoe bespreek je complementaire zorg in je instelling (brochure V&VN)

Het doel van de checklists is om verpleegkundigen en verzorgenden (met name VAR-leden) een handvat te geven om complementaire zorg ter discussie te stellen binnen de instelling. Centrale vragen daarbij zijn:

• Kan complementaire zorg een plaats hebben in onze instelling?
• Waarmee dient rekening gehouden te worden bij eventuele implementatie?